Nederlandse KSA waarschuwt TonyBet: Illegaal gebruik van lijkende voetbalsterren in advertenties

De Nederlandse goktoezichthouder Kansspelautoriteit (KSA) heeft snel actie ondernomen om de integriteit van de reclameregels binnen Nederland te waarborgen. Tijdens het WK voetbal 2026 heeft de toezichthouder haar toezicht op gokexploitanten aanzienlijk verscherpt. In deze periode identificeerde de toezichthouder een gerichte marketingcampagne van TonyBet die bestaande beperkingen leek te omzeilen. De autoriteiten beweerden dat de exploitant visuele representaties gebruikte van individuen die niet te onderscheiden waren van beroemde professionele atleten. Deze stap leidde tot een onmiddellijk onderzoek naar de naleving van de advertenties met het verbod op het gebruik van rolmodellen in gokreclame.

Sinds juli 2022 is het gebruik van bekende figuren, waaronder professionele atleten en influencers, in advertenties voor online gokken in Nederland strikt verboden. Deze maatregel was bedoeld om de impact van gokmarketing op kwetsbare groepen, met name jongvolwassenen, te minimaliseren. TonyBet's aanpak omvatte het gebruik van geanimeerde of gestileerde karakters die, hoewel de atleten niet expliciet werden genoemd, specifieke identificatiemiddelen gebruikten. Volgens de KSA omvatten deze identificatiemiddelen shirtnummers, tenues van nationale teams en onderscheidende fysieke kenmerken die duidelijk maakten welke internationale sterren werden bedoeld. De toezichthouder handhaaft dat het uitbuiten van de gelijkenis van een beroemdheid even schadelijk is als het gebruiken van de persoon zelf.

Cijfers en feiten

De KSA benadrukte dat, zelfs als een professionele atleet niet fysiek in een advertentie verschijnt, de herkenning van hun persona voldoende is om een overtreding te vormen. Na de interventie van de KSA heeft TonyBet de aanstootgevende inhoud onmiddellijk verwijderd. Het Nederlandse verbod op rolmodellen is sinds de invoering in 2022 een hoeksteen van hun wettelijke kader. Dit werd gevolgd door een uitgebreid verbod op niet-gerichte reclame in 2023 en, meer recentelijk, beperkingen op sportmarketing. Het doel van de KSA blijft gericht op de bescherming van jongeren en risicospelers.

„Het verbod geldt niet alleen wanneer een professionele atleet daadwerkelijk in een advertentie voorkomt. Herkenbare verwijzingen naar beroemde atleten zijn ook niet toegestaan. In deze advertentie zorgden de shirtnummers, nationale tenues en fysieke kenmerken ervoor dat de afgebeelde personen onmiddellijk herinneringen opriepen aan bekende internationale profvoetballers. Daarmee werd de herkenbaarheid van deze atleten uitgebuit om online gokken te promoten.“ - Vertegenwoordiger van de Kansspelautoriteit (KSA).

Naast handhaving promootte de KSA actief een bewustwordingscampagne met figuren als Glenn Helder en Noah Zeeuw. Deze educatieve inspanning had tot doel de inherente risico's van sportweddenschappen voor een jonger publiek te benadrukken. Door strenge handhaving te combineren met publieke educatie, streeft de toezichthouder ernaar een veiligere gokomgeving te creëren. Het TonyBet-incident dient als een belangrijke casestudy voor hoe toezichthouders creatieve marketingstrategieën analyseren die proberen mazen in de bestaande wetgeving te vinden.

Achtergrond

Het Europese goklandschap ondergaat een periode van intense kritische beoordeling wat betreft reclamestandaarden. De Nederlandse KSA loopt voorop in deze beweging en geeft prioriteit aan sociale verantwoordelijkheid boven marktuitbreiding. Het verbod op rolmodellen uit 2022 was een directe wetgevende reactie op de vermeende glamourisering van weddenschappen door associaties met succesvolle publieke figuren. De beslissing om TonyBet te sanctioneren voor het gebruik van lijkende personen toont aan dat de toezichthouder verder kijkt dan de oppervlakkige juridische vereisten en kijkt naar de onderliggende intentie van de wet.

Historisch gezien is de KSA uitgesproken geweest over nalatigheid op het gebied van zorgplicht bij exploitanten. De focus lag vaak op stortingslimieten en de bescherming van jonge spelers. De recente waarschuwing aan TonyBet onderstreept het feit dat reclame wordt beschouwd als een cruciaal onderdeel van de spelerveiligheid. Als een advertentie een emotionele band creëert via een geliefde atleet, kan dit het rationele besluitvormingsproces van een consument omzeilen. Andere exploitanten in de Nederlandse markt zullen dit incident waarschijnlijk zien als een maatstaf voor hun eigen toekomstige marketingplannen.

Waarom het belangrijk is voor Duitse spelers

Voor inwoners van Duitsland is deze Nederlandse uitspraak zeer significant. De Duitse Staatsverdrag inzake kansspelen 2021 (GlüStV 2021) deelt veel van dezelfde filosofische grondslagen als de Nederlandse regelgeving. Spelersbescherming is ook het primaire doel in de Duitse markt. Consumenten die gebruik maken van GGL-gelicentieerde aanbieders profiteren van strikte regels met betrekking tot reclame en bonussen. In Duitsland is het gebruik van actieve atleten voor gokadvertenties vergelijkbaar beperkt om de uitbuiting van rolmodelstatus te voorkomen. De inzetlimiet van 1 euro op virtuele slots en de maandelijkse stortingslimiet van 1.000 euro, bijgehouden via het LUGAS-systeem, zijn onderdelen van dezelfde beschermende puzzel.

Wanneer Duitse spelers advertenties tegenkomen die wereldsterren lijken te bevatten, moeten ze voorzichtig zijn. Gelicentieerde Duitse exploitanten mogen geen misleidende tactieken gebruiken die zich richten op minderjarigen. Een legitieme exploitant op de GGL-whitelist zal altijd prioriteit geven aan naleving boven agressieve marketing. Platforms die twijfelachtige lijkende figuren gebruiken, zijn vaak ongelicentieerde entiteiten die buiten het wettelijke kader opereren. Blijven bij gelicentieerde exploitanten zorgt ervoor dat spelers worden beschermd door het centrale uitsluitingsbestand OASIS en LUGAS, wat een vangnet biedt dat offshore sites in jurisdicties zoals Curaçao simpelweg niet bieden.

Wat het betekent voor GGL-gelicentieerde casino's

Casino's met een licentie van de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) moeten notie nemen van deze internationale trends. De houding van de KSA ten aanzien van visuele verwijzingen en gelijkenissen suggereert dat toezichthouders geavanceerder worden in hun monitoring. Een GGL-gelicentieerde exploitant moet ervoor zorgen dat zijn marketing kinderen of tieners niet onbedoeld aanspreekt. Het gebruik van karakters die populaire atleten imiteren, kan leiden tot zware straffen of het verlies van de Duitse licentie. Naleving moet holistisch zijn en elk visueel en tekstueel element van de aanwezigheid van een merk omvatten.

Op de lange termijn zullen transparantie en naleving van sociale verantwoordelijkheid het succes van een online casino in de gereguleerde Duitse markt bepalen. De GGL heeft de bevoegdheid om alle activiteiten te monitoren en zorgt ervoor dat de white-listed markt eerlijk en veilig blijft. Exploitanten die de grenzen van reclameregels proberen te verleggen, zoals te zien is in de TonyBet-zaak, kunnen te maken krijgen met dure juridische uitdagingen. Het Nederlandse voorbeeld bewijst dat toezichthouders bereid zijn in te grijpen wanneer de geest van de wet wordt geschonden, zelfs als de letter van de wet technisch werd gevolgd door het vermijden van het gebruik van daadwerkelijke personen.