Verbod op gokreclame in Nederland: experts waarschuwen dat legale markt bezwijkt voor illegalen

De Nederlandse regering heeft besloten dat stilte het beste beleid is als het gaat om gokadvertenties. Staatssecretaris Eric van derburg heeft onlangs een bijna volledig verbod op online gokreclame voorgesteld, met slechts zeer beperkte uitzonderingen. Dit pakket omvat een einde aan aanmeldingsbonussen, gratis weddenschappen en de invoering van overkoepelende stortingslimieten bij alle vergunninghouders. Het doel is duidelijk: de trend stoppen dat jongeren in gokgerelateerde problemen terechtkomen. Deze stap vertegenwoordigt echter een fundamentele verschuiving in het Nederlandse beleid, weg van het sturen van spelers naar veilige, gereguleerde omgevingen en uitsluitend gericht op radicale preventie van schade.

Sinds de markt in 2021 werd geopend, heeft Nederland geleidelijk de teugels aangetrokken. Eerst werden rolmodellen verboden, daarna werd in juli 2023 ongeregisseerde reclame verboden, en sportsponsoring zal naar verwachting in juli 2025 eindigen. Ondanks deze maatregelen blijven functionarissen ontevreden over de resultaten. Experts stellen dat de reactie van de regering op falend beleid simpelweg is om de beperkingen te verhogen, vergelijkbaar met het verhogen van de dosis van een medicijn dat niet werkt. Deze aanpak heeft geleid tot een situatie waarin vergunninghouders moeite hebben om zichtbaar te blijven tegen de aanval van illegale concurrentie.

Cijfers en feiten

De financiële en statistische realiteit van de Nederlandse markt is alarmerend. De toezichthouder, KSA, erkende dat het aandeel van de legale markt in de bruto gokopbrengsten (GGR) begin 2025 was gedaald tot ongeveer 49 procent. Ondertussen schatten brancheorganisaties dat de zwarte markt al een kwart van alle gokactiviteiten vertegenwoordigt. De legale industrie wordt ook geconfronteerd met een enorme belastingverhoging tot 37,8 procent van GGR, wat hun vermogen om te concurreren met offshore sites die geen belastingen betalen en geen regels volgen verder aantast.

"Wat je uiteindelijk bereikt met een totaalverbod is dat je het hele podium overhandigt aan illegale aanbieders, terwijl je vergunninghouders ervan weerhoudt consumenten te informeren dat er een legaal, gereguleerd en beschermd alternatief bestaat. Naar mijn mening is het een van de slechtste beleidsideeën die ik in vele jaren heb gezien." - Justin Franssen, Partner bij Franssen Tolgood

Franssen schat dat momenteel 95 procent van de gokadvertenties op Nederlandse sociale media al illegaal is. In het laatste kwartaal van 2025 telde de branchevereniging VNLOK meer dan 70.000 gokadvertenties op Meta-platforms. Meer dan 95 procent hiervan was afkomstig van niet-gelicentieerde aanbieders, toch werd minder dan 5 procent verwijderd door het platform. De illegale markt in Nederland wordt nu geschat op meer dan 1 miljard euro per jaar, waarmee deze net zo groot is als de gereguleerde markt zelf.

Achtergrond

Een blik op andere Europese landen biedt een waarschuwing. Italië handhaaft sinds 2018 een bijna volledig verbod via zijn Dignity Decree. Quirino Mancini van WH Partners Italy wijst erop dat de illegale markt daar floreert, met een geschatte waarde van 22 miljard euro. Het verbod had minimale impact op het verplaatsen van spelers naar de legale markt. In plaats daarvan gebruikten aanbieders mazen in de wet, zoals infotainmentwebsites, om hun merken in de publieke belangstelling te houden. Denemarken heeft ook gezien hoe de kanalisatiegraad daalde van 90 naar 70 procent in 2025 als gevolg van vergelijkbare, zij het minder extreme, beperkingen.

Morten Rønde, een vertegenwoordiger van de Deense industrie, merkt op dat beperkingen alleen degenen binden die zich eraan houden. Hij waarschuwt dat wanneer de kanalisatiegraad daalt tot 50 procent, de markt effectief gebroken is. Daarentegen hebben gerichte maatregelen in het verleden succes getoond. Toen in 2024 verlieslimieten werden ingevoerd (150 euro voor jongvolwassenen en 350 euro voor anderen), daalde het aantal spelers dat hun limieten overschreed van 9,7 procent naar 2,2 procent. Gemiddelde maandelijkse verliezen daalden ook met 31 procent. Ondanks deze bewezen methoden lijkt de regering vastbesloten om een totaalverbod door te drukken dat twee jaar of langer kan duren om via primaire wetgeving te worden geïmplementeerd.

Waarom het ertoe doet voor Duitse spelers

Voor Duitse spelers dient het Nederlandse experiment als een waarschuwing hoe snel een gereguleerde markt kan destabiliseren. Onder de Duitse Staatsverdrag inzake kansspelen 2021 (GlüStV 2021) ervaren spelers al strenge controle via het LUGAS-systeem en een maandelijkse stortingslimiet van 1.000 euro. De Duitse limiet van 1 euro per draai en de reclamebeperkingen zijn bedoeld om spelers te beschermen en tegelijkertijd een zichtbare legale markt te handhaven. Als Nederland er niet in slaagt de kanalisatie te handhaven, kan dit leiden tot nog strengere regelgeving aan de overkant van de grens in Duitsland. Spelers moeten waakzaam blijven en alleen GGL-gelicentieerde casino's gebruiken die op de officiële whitelist staan om ervoor te zorgen dat ze beschermd worden door de Duitse wet, aangezien de illegale markt altijd klaarstaat om de leegte op te vullen die door overregulering ontstaat.

Wat het betekent voor GGL-gelicentieerde casino's

Exploitanten met een GGL-licentie moeten de Nederlandse situatie nauwlettend volgen. Het Nederlandse belastingtarief van 37,8 procent en het voorgestelde totale reclameverbod zijn existentiële bedreigingen voor een gezonde markt. Als legale aanbieders geen reclame kunnen maken, kunnen ze zich niet onderscheiden van de zwarte markt. Dit dwingt nieuwsgierige of kwetsbare spelers in de armen van offshore aanbieders die enorme, ongereguleerde bonussen aanbieden, maar nul spelerbescherming. De les voor Duitse regelgevers en aanbieders is dat balans essentieel is: bescherming moet effectief zijn, maar de legale markt moet concurrerend en zichtbaar blijven om zijn mandaat van consumentenveiligheid te vervullen.